Nước mắm

Tên gọi khácNước mắm truyền thốngNước mắm cáFish sauce

Gia vị lỏng màu nâu cánh gián, mặn thơm, làm từ cá ủ muối lên men; nền của hầu hết món Việt, từ nước chấm đến kho, ướp.

Làm bằng cách ủ cá (thường là cá cơm) với muối trong thùng lâu ngày cho cá phân rã thành nước. Loại truyền thống ủ cả năm; loại công nghiệp có thể pha loãng và thêm phụ gia, hương liệu cho nhanh.

Trên nhãn có ghi độ đạm (ví dụ "30°N"). Số càng cao thì nước càng đậm vị, thơm, thường đắt hơn; dùng cho món kho, chấm cần mùi đậm.

Cần phân biệt với nước mắm nhĩ (thượng hạng, rút đầu tiên) và nước mắm chay không từ cá.

Cách nhận biết

Chất lỏng trong, màu từ vàng cánh gián đến nâu đỏ.
Mùi đặc trưng mặn thơm của cá lên men; vị mặn, hơi ngọt hậu.
Đựng chai thủy tinh hoặc nhựa; nhãn ghi độ đạm và thành phần.

Công dụng

Pha nước chấm (tỏi, ớt, đường, chanh).
Kho, rim, ướp thịt cá, nêm nấu.
Chấm bún, bánh ướt, gỏi cuốn, rau luộc.

Cách chọn mua

Ưu tiên chai ghi độ đạm và thành phần ngắn gọn (cá, muối); loại tự nhiên thường chỉ có 2 thứ này.
Chọn chai nguyên niêm phong, còn hạn dùng; nước trong, không váng mốc, không mùi hôi thối.
Muốn chấm thì dùng loại độ đạm cao rồi pha loãng; nấu nướng thường độ đạm vừa là đủ.

Sơ chế & sử dụng

Nêm từng chút, nếm rồi mới thêm vì rất mặn.
Pha nước chấm: hòa đường, chanh, tỏi, ớt với nước ấm rồi mới cho nước mắm để giữ hương.

Bảo quản & vệ sinh

Đậy kín nắp, để nơi mát, tránh nắng; sau khi mở nên để ngăn mát nếu dùng chậm.
Nước mắm hơi đục hoặc có cặn muối ít là bình thường; có mùi lạ, mốc thì bỏ.

Dinh dưỡng nổi bật

Gia vị mặn, chứa đạm từ cá; dùng một lượng nhỏ mỗi lần.

Lưu ý an toàn

Người dị ứng cá cần tránh.
Mặn; người cần hạn chế muối nên dùng ít.

Cách nhận biết

01Công dụng

02Cách chọn mua

03Sơ chế & sử dụng