Đến nội dung chính
Tỏi
Gia vị tươi

Tỏi

Tên gọi khácTỏi taTỏi khôCủ tỏiTỏi nhiều nhánh

Củ gồm nhiều nhánh, mùi nồng đặc trưng; băm phi thơm, ướp, làm nước chấm và nêm nếm hầu hết món mặn.

Củ khô có nhiều nhánh bọc chung trong vài lớp vỏ giấy. Mùi và vị cay nồng nhất khi sống; khi phi hoặc nấu chín thì dịu và thơm ngọt.

Cách xử lý ảnh hưởng đến mùi vị: đập dập hoặc băm nhỏ thì mùi nồng hơn là để nguyên nhánh hoặc thái lát. Phi quá lửa dễ cháy khét và đắng.

Khác với loại chỉ một nhánh to (thường gọi là cô đơn) và với loại có thân lá xanh giống hành (thường gọi là tây).

Cách nhận biết

  • Củ tròn hoặc hơi dẹt, có nhiều nhánh xếp quanh, bọc vỏ giấy trắng hoặc phớt tím.
  • Nhánh cong, vỏ mỏng, thịt trắng ngà, mùi nồng.
  • Khác tỏi cô đơn ở chỗ có nhiều nhánh nhỏ; khác tỏi tây ở chỗ là củ khô chứ không phải thân lá xanh.

Công dụng

  • Băm hoặc đập dập phi thơm để xào, nấu canh, kho.
  • Ướp thịt, cá, hải sản cho đậm vị và bớt tanh.
  • Giã nhỏ pha nước chấm, mắm tỏi ớt, làm tương ớt.
  • Nướng cả củ hoặc ngâm giấm, làm tỏi phi, bơ tỏi.

Cách chọn mua

  • Chọn củ chắc tay, vỏ khô, các nhánh sát nhau, không lép, không mốc.
  • Tránh củ đã nảy mầm xanh, mềm hoặc có mùi ẩm mốc.

Sơ chế & sử dụng

  • Tách nhánh, bóc vỏ rồi dùng; đập nhẹ bằng sống dao sẽ bóc dễ hơn.
  • Phi ở lửa vừa, thấy vàng nhạt thì tắt ngay vì tỏi cháy sẽ đắng.

Bảo quản & vệ sinh

  • Để củ nguyên ở nơi khô thoáng, tránh ẩm và ánh nắng, có thể treo thành chùm.
  • Tỏi đã bóc vỏ hoặc băm nhỏ thì cất kín trong tủ lạnh và dùng sớm.
  • Không cất tỏi ngâm dầu ở nhiệt độ phòng; nên làm lượng nhỏ, để tủ lạnh và dùng sớm.

Dinh dưỡng nổi bật

  • Có hợp chất lưu huỳnh tạo mùi đặc trưng; thường dùng lượng nhỏ làm gia vị.

Lưu ý an toàn

  • Tỏi ngâm trong dầu ở nhiệt độ phòng có nguy cơ vi khuẩn gây ngộ độc phát triển; luôn cất lạnh và dùng nhanh.
  • Ăn sống nhiều có thể gây khó chịu dạ dày; vài người bị dị ứng với tỏi.
Tỏi — ảnh 2
Tỏi — ảnh 3